شکستن بت علوم انساني غرب، مقدمه اقدام نامتقارن در جهاد نرم
نويسنده:
علي سعادت پناه
دکتر حسن عباسي در
گفتوگویی از زاويه نگاه علوم استراتژيک به ترسيم صحنه جنگ نرم و تبيين چيستي آن
پرداخته و نسبت آن را با توليد علم بومي بهويژه در حوزه علوم انساني مورد بحث
قرار داده است. به گزارش خبرنگار مرکز بررسی جرایم سازمان یافته این مقاله که در
سایت اندیشکده منتشر شده به ترسيم صحنهي جنگ نرم از زاويه نگاه يك متخصص طرح ریزی
استراتژيک و بررسي ابعاد و جوانب بومي كردن علوم انساني، پرداخته است. پرسش اساسي
اين گفتگو عبارت است از جنگ نرم چيست؟ و نسبت آن با توليد علم بومي بهويژه در
حوزهي علوم انساني كدام است؟
● رهبر معظم
انقلاب، استادان را فرماندهان و دانشجويان را افسران جنگ نرم توصيف كردند. براي
ورود به بحث، ابتدا ابعاد و ويژگيهاي جنگ نرم را تشريح كنيد.
نويسنده:
علي سعادت پناه
چندي پيش مقام معظم
رهبري در ديدار با برخي از اساتيد و نخبگان دانشگاهي، لزوم بازنگري بر مباني علوم
انساني و برنامههاي درسي دانشگاهي در زمينه اين علوم را مطرح كردند. پس از آن صحبتهاي
مختلفي در زمينه چگونگي عملي شدن اين هدف در ميان نخبگان و برخي از مسوولان صورت
گرفته است. در اين مجال برآنيم كه ضمن واكاوي علوم انساني، جايگاه آن در مغرب زمين
و فرهنگ اسلامي به ضعف و آسيب شناسي اين علوم پس از انقلاب اسلامي بپردازيم.
از منظرهاي مختلف،
از علوم انساني تعاريف متعددي عرضه شده است. به اجمال ميتوان گفت علوم انساني
دانشهايي هستند كه انسان در آنها از لحاظ حيات دروني و روابط با ديگران، بررسي ميشود.
به عبارت دقيق تر علوم انساني شاخهاي از علومي است كه مطالعات و تاملات انسان را
درباره خودش از زواياي گوناگون در بر ميگيرد و در زمينههاي متنوعي نيز رشد يافته
است. با نگاهي تاريخي ميتوان دريافت كه آغاز پيدايش علوم انساني به صورت يك حوزه
مستقل، در دهههاي پاياني سده هفدهم بود. اما جدايي اين علوم از علوم طبيعي در
اوايل سده نوزدهم به وقوع پيوست. در واقع در اين قرن مسئله علوم انساني با تعابير
تازهاي مطرح شد.
نويسنده:
علي سعادت پناه
مقام معظم رهبری
دامت برکاته در سخنان مهم اخیر خود در مورد علوم انسانی موجود اعلام خطر فرمودند و
با اشاره به تحصیل حدود دو میلیون دانشجو از سه میلیون و نیم دانشجوی کشور در رشته
های علوم انسانی تأکید کردند: »این مسأله نگران کننده است، زیرا توانایی مراکز
علمی و دانشگاه ها در زمینه کار بومی و تحقیقات اسلامی در علوم انسانی و همچنین
تعداد اساتید مبرز و معتقد به جهان بینی اسلامی رشته های علوم انسانی در حد این
تعداد نیست.» ایشان افزودند: »بسیاری از علوم انسانی مبتنی بر فلسفه هایی است که
مبانی آنها مادی گری و بی اعتقادی به تعالیم الهی و اسلامی است. و آموزش این علوم
موجب بی اعتقادی به تعالیم الهی و اسلامی شده و باعث ترویج شکاکیت و تردید در
مبانی دینی و اعتقادی خواهد شد.» رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: »مراکز تصمیم
گیری اعم از دولت، مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی باید این موضوع را مورد توجه
جدّی قرار دهند».
نويسنده:
علي سعادت پناه
رشد و تعالي فرهنگ
و ارزش ها تكريم كرامت انساني، تحكيم روابط خانوادگي، تقويت عزت فردي و هويت ملي
در گرو پرداختن به انسان و علوم انساني، انديشيدن به منش، شخصيت، كرامت، عزت،
ارزشمندي، سعادتمندي و منزلت رفيع انسان و توليد انديشه و تفكر در قلمرو علوم
انساني است.
بدون ترديد چگونگي
نگرش هاي فرهنگي نسبت به علوم انساني نقش به سزايي در منزلت وجايگاه آن در جامعه ي
ايران اسلامي داشته است.نگاه تحليلي به تاريخ فرهنگ وتمدن اسلامي بيانگر اين حقيقت
است كه همواره توليد انديشه هاي پويا و پردازش نظريه هاي نوين و پر چالش توسط انديشمندان
هوشمند وصاحبان تفكر واگرا در حوزه ي علوم انساني بوده است.
نويسنده:
علي سعادت پناه
انقلاب اسلامی ایران
با وجود مدل های علمی جهان غرب که وقوع آن را ناممکن می دانست متولد شد. اگر چه
پيشرفتهاي مهمي در 30 سال گذشته، حادث شده و حوزه و دانشگاه، رشد غير قابل انكاري
داشته اند؛ اما نظامی که اندیشه های متعالی دینی، زمینه ساز ایجاد آن بوده است باید
برای خود مدل هایی برای مطالعات علوم انسانی و ارائه نظریه جامع داشته باشد. هم
اکنون دانشگاه های ما مکانی برای نشخوار مطالعات غربی بوده و سيل ترجمه و هجوم
رسانه اي غرب و كميت بالاي توليد و تبليغ آن در حوزه فكر، اخلاق، حقوق، حكومت،
فرهنگ زندگي، خانواده، اقتصاد و حتي روش تغذيه و لباس، بقدر كافي، تلاش های انجام
شده توسط بخش متعهد آموزش عالی را بی اثر کرده است. گروه های دانشجویی نیز که باید
مروج آزاد اندیشی و جستجوی حقیقت ناب باشند در هر سطح، دچار مجادلات روزمره سیاسی
گشته و از وظیفه ذاتی خود غافل شده اند. از این رو دستاوردهاي انقلاب از یک سو با
خطر ارتجاع دینی و از دیگر سو با فساد فرهنگ وابستگي پيش از انقلاب، مواجه است.
چيستي علوم انساني و چرايي بازنگري در آن
نگرانی بزرگ در مورد علوم انسانی و راهکارها
علوم انساني در بستر نگرش هاي فرهنگي
تعالی علوم انسانی در سایه حکومت اسلامی

